محققان هشدار می‌دهند: خشک شدن کامل دریاچه ارومیه حالا اجتناب‌ناپذیر است!

در اخبار آمده است که تا خشک شدن کامل دریاچه ارومیه چیزی نمانده است. بدین‌ترتیب ایران باید منتظر یک بحران زیست‌محیطی باشد.

با توجه به افت تراز آب بزرگترین دریاچه کشور، می‌توان گفت که چیزی تا خشک شدن کامل دریاچه ارومیه باقی نمانده است. آنطور که پیداست، بحران کم شدن آب این دریاچه از 60 سال گذشته تا بدین‌روز وجود داشته ولی در تاریخ کنونی رکورد خشک شدن آن زده شده است. گفته می‌شود که با خشک شدن دریاچه ارومیه، بحران‌های زیست‌محیطی و آلایندگی‌های هولناکی در کشور و به خصوص در شمال غرب کشور اتفاق خواهد افتاد.

بیشتر بخوانید: روند احیای دریاچه ارومیه به روایت سازمان فضایی ایران [+فیلم]

چیزی تا خشک شدن کامل دریاچه ارومیه نمانده است

در تاریخ ۱۳ خرداد ۱۴۰۲، کمترین تراز از سال ۱۳۴۳ تابه‌امروز برای دریاچه‌ ارومیه ثبت شد و این روزها حجم آب بزرگ‌ترین دریاچه‌ داخلی ایران حتی از سال ۹۴ هم کمتر شده است. بر اساس این گزاره‌ها و نتایج پژوهشی که به‌تازگی انجام شده، دریاچه‌ ارومیه در وضعیت قرمز قرار دارد و شرایط آن «به‌شدت بحرانی» اعلام شده است.

به‌گزارش روزنامه‌ی اعتماد، نتایج پژوهش از آغاز بحران زیست‌محیطی در ‌آینده‌ نزدیک خبر می‌دهد. این نتایج، با گفته‌های مسئولان مرتبط در تضاد کامل است، به‌همین دلیل شاهد انتشار عمومی آمار و اخبار نیستیم. از طرفی دیگر، مسئولان مربوطه دائم در حال تکذیب و امیدبخشی هستند، با توجه به این امید کاذب، حتی حساسیت مردم نسبت به این موضوع نیز به شدت قبل نیست. حال با وجود این یافته‌های جدید، این سؤال پیش می‌آید که اگر دریاچه خشک شود، چگونه می‌توان مشکلات زیست‌محیطی، اقتصادی و اجتماعی پیش‌رو را مدیریت کرد؟

پژوهش جدید که با هدف ارائه‌ داده‌های مطمئن درباره‌ روند تغییرات دریاچه‌ ارومیه در سال‌های گذشته و پیش‌بینی آینده‌ این دریاچه، توسط طرح تحقیقاتی دریاچه‌ ارومیه و با همکاری مرکز سنجش از دور دانشگاه صنعتی شریف تهیه شده است، با استفاده از تصاویر ماهواره‌ای لندست و توسعه کد گوگل ارث انجین (GEE)، مساحت دریاچه را از تاریخ ۱۳ خرداد سال‌ ۱۳۹۲ تا سال ۱۴۰۲، به‌دست آورده، مقایسه و سپس صحت‌سنجی کرده است.

پژوهشگران با استفاده از اطلاعات به‌دست آمده، به یک روش محاسبه‌ قابل قبول داده‌ها رسیدند و اطلاعات را صحت‌سنجی کردند. نتیجه، پس از رسم نمودار تراز دریاچه بر اساس اطلاعات به‌دست آمده در ۱۰ سال گذشته، این بود که تراز دریاچه به پایین‌ترین عدد در ۶۰ سال گذشته رسیده است. با توجه به شکل‌نگرفتن هیچگونه ستادی برای احیا و نجات، دریاچه‌ ارومیه «درحال مرگ» تشخیص داده شده است.

از دیگر نتایج مهم به‌دست آمده توسط پژوهشگران، می‌توان به حجم آب دریاچه اشاره کرد که به پایین‌ترین حد در ۱۰ سال گذشته رسیده است. بر‌اساس گزارشات تا پیش‌از انجام این پژوهش، کمترین میزان حجم آب ثبت شده مربوط به سال ۱۳۹۴ بود و اکنون، حجم آب حتی از آن سال هم کمتر است. کم‌شدن حجم آب بحران قابل توجهی است و امکان دارد تا شهریور سال ۱۴۰۲، یعنی کمتر از دو ماه دیگر به مرگ کامل دریاچه منجر شود.

با خشک شدن دریاچه‌، تا ده‌ها کیلومتر اطرافش سکونت‌ناپذیر خواهد شد و غبار نمک تمامی شهرهای شمال غرب کشور را فرا می‌گیرد. گزارش صریحاً می‌گوید:

«بنا بر روند افت تراز دریاچه‌ ارومیه در فصل تابستان، تراز آب در پایان شهریور سال آبی ۱۴۰۲ به عددی بین ۱۲۶۹٫۸۰ تا ۱۲۶۹٫۹۰ متر از سطح دریاهای آزاد خواهد رسید.»

براساس این آمار، پژوهشگران معتقدند که دریاچه امسال کاملاً خشک خواهد شد.

عیسی کلانتری، رییس سابق سازمان محیط‌زیست که از سال ۱۳۹۲ تا اواخر تیر ۱۴۰۱ مدیر اجرایی ستاد احیای دریاچه ارومیه بوده است، در مصاحبه‌ای با روزنامه‌ اعتماد صحت نتایج فوق را تأیید کرده است. وی باور دارد که تا پایان امسال دریاچه کاملاً از بین خواهد رفت و به باتلاق تبدیل خواهد شد و در نتیجه‌ این بحران هولناک، فاجعه‌ای زیست محیطی به بار خواهد آمد و کلان‌شهرهایی مانند تبریز سکونت‌ناپذیر خواهند شد. کلانتری می‌گوید:

اگر دریاچه خشک شود، کشاورزی از بین خواهد رفت، به اختلاف درجه حرارت تابستان و زمستان ۷ درجه اضافه می‌شود که ژنتیک انسان، حیوان، گیاه و میکروب را دچار تغییر و جهش می‌کند. این جهش یعنی سرطان و ده‌ها بیماری دیگر. شهر تبریز در سال‌های آینده با آن غبار نمکی امکان زندگی نخواهد داشت.

براساس نتایج پژوهش و گزارشات، آمار و اطلاعات از مرگ نا‌به‌هنگام دریاچه‌ ارومیه خبر می‌دهد. در نتیجه، بحران زیست‌محیطی و آینده‌ای هولناک در انتظار شمال غرب کشور و سپس تمام ایران خواهد بود.

بیشتر بخوانید:

دیدگاه شما در خصوص خشک شدن کامل دریاچه ارومیه چیست؟ آیا تلاش‌های مسئولین برای جلوگیری از این فاجعه را موثر می‌دانید؟ نظرات خود را در بخش کامنت‌ها با مجله خبری آی تی و دیجیتال در میان بگذارید.