از تصویب طرح صیانت چه خبر؟ [مصاحبه اختصاصی مجله خبری آی تی و دیجیتال با عادل طالبی]

اخباری حاکی از تصویب طرح صیانت در حال انتشار است که می‌توان اختلالات اینترنت را نیز گواهی برای آن دانست. با وجوه این مصوبه‌ی مبهم و ناشناخته آشنا شوید.

با مصوبه‌ی جدیدی که شورای عالی فضای مجازی تصویب کرده است به نظر می‌رسد قدرت مجلس در تصمیم‌گیری‌ها و اعمال نفوذ در قانون‌گذاری تضعیف شده است. در این خصوص نگرانی‌های بسیاری از سوی مردم و کارشناسان وجود دارد که در این گفتگو سعی داریم به آن‌ها بپردازیم. اما ابتدا باید شناختی از مصوبه‌ی مبهم اخیر داشته باشیم و بدانیم که آیا سرانجام طرح صیانت که مدت‌هاست در مجلس مسکوت بود، به تصویب رسیده است یا خیر. عادل طالبی؛ استراتژیست کسب و کارهای آنلاین، در گفتگوی اختصاصی خود با مجله خبری آی تی و دیجیتال از پیامدهای این مصوبه می‌گوید.

مصوبه اخیر، دقیقا همان طرح صیانت نیست

عادل طالبی در پاسخ به این سوال که به نظر می‌رسد با مصوبه‌ی اخیر شورای عالی فضای مجازی، طرح صیانت عملا به تصویب رسیده باشد، نظر شما در این خصوص چیست؟ پاسخ داد:

«طرح صیانت با آن شکلی که داشت نه. قطعا این طرحی که در حال حاضر ما می‌بینیم با طرح صیانتی که آمده بود ببرد و بزند و حذف کند و سفره‌ای هم برای عده‌ای باز کند و الی آخر… بسیار متفاوت است. بالاخره باید بپذیریم که بخش قابل توجهی از افراد شورای عالی فضای مجازی -البته نه همه- افراد متخصص هستند. در واقع کاری را بیهوده انجام نمی‌دهند و مشورت می‌کنند. لااقل آنچه که ما تاکنون دیدیم آن است که ابتدا کمیسیون و کارگروه تشکیل می‌دهند و سپس تصمیم‌گیری می‌کنند. ضمن آن که مصوبه‌ی مذکور، تاکید دارد بر آن که هر آنچه در کمیسیون عالی تصویب می‎‌شود، باید دوباره در شورای عالی فضای مجازی تایید شود و سپس اجرا گردد.»

طالبی افزود:

پیش از این کمیسیون تصمیم می‌گرفت، تایید و اجرا می‌شد و اگر هم کسی شکایت داشت باید به دیوان عدالت اداری مراجعه می‌کرد که آن هم چند سال طول می‌کشید. بنابراین با همین شرایط هم، مصوبه‌ی مذکور هیچ شباهتی به طرح صیانت ندارد. هدف از طرح صیانت بیشتر حذف بود و این طرح در واقع بیشتر بر روی تنظیم‌گری تمرکز دارد و البته از برخی بندهای طرح صیانت نیز استفاده کرده است. هرچند ایراداتی که به طرح صیانت وارد بود، از جمله مبهم بودن و عدم شفافیت، به این طرح نیز وارد است. خطری که ما احساس می‌کنیم نیز، یشتر به دلیل همین ابهامات است.

ایراداتی که به مصوبه‌ی جدید وارد است

عادل طالبی در ادامه در مورد ایرادات مصوبه‌ی جدید اینگونه توضیح داد: ایراد دیگری که به این طرح وارد است که البته به طرح قبلی نیز وارد بود، آن است که تنظیم‌گرها را در تمام ابعاد وارد می‌کند، از جمله قیمت گذاری که مقوله‌ای است که باید در بازار اتفاق بیافتد و در حوزه‌ی تخصصی در مورد آن بحث شود. این در حالی است که در کمیسیونی در مورد این موارد تصمیم‌گیری می‌شود که اعضای آن از جمله ریاست محترم سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، ریاست محترم نیروهای انتظامی، ریاست محترم قوه‌ی قضاییه و … هستند. این اعضا در سمت خود قابل احترام‌اند، اما حوزه‌ی قیمت‌گذاری و حوزه‌ی آی‌تی با تخصص ایشان کمی فاصله دارد. بسیاری از موارد و تخصص‌های تنطیم‌گری با این ترکیب سازگاری و سنخیت ندارد. بنابراین این نگرانی‌ها هنوز پابرجاست.

وی همچنین افزود: «اما این مقوله که طرح صیانت به تصویب رسید درست نیست، زیرا طرح صیانت هم‌اکنون در حال اجرا است و اختلال‌هایی که شاهد آن هستیم گواهی روشن برای شروع و اجرای این طرح است. فقط طرح صیانت با هدف حذف یکباره‌ی دسترسی آزاد به اینترنت قرار بود انجام شود و حالا این هدف به مرور و آرام آرام در حال محقق شدن است. از نظر من اختلالات نمی‌تواند اتفاقی و صرفا به دلیل مشکلات فنی باشد. بنابراین عامدانه است؛ زیرا بسیار هوشمندانه اینترنت در حال کند شدن است و به تدریج مردم و کسب‌ و کارها را از ابزار اینترنت دور می‌کنند که درد کمتری را متحمل شوند. من چنین احساسی دارم و فکر می‌کنم که صیانت شروع شده است.»

اختلالات اینترنت عامدانه و هوشمندانه است

آیا می توان اختلالات اخیر اینترنت در برخی از شهرها را رویکردی برای اجرای حکمرانی بر فضای مجازی دانست؟ عادل طالبی استراتژیست کسب و کارهای آنلاین پاسخ می‌دهد: «همانطور که پیش‌تر عرض کردم از نظر شخص من این اختلالات عامدانه و آگاهانه است. ممکن است گاهی زیرساخت‌های ما به دلیل تحریم‌های ظالمانه و ناجوانمردانه دشمنان دچار فرسودگی است؛ برای مثال راه‌آهن‌ها، لوکوموتیوها، ناوگان‌های حمل و نقل هوایی و هواپیماهای ما. در نتیجه اتفاقاتی که در این حوزه‌ها رخ می‌دهد غم‌انگیز اما تا حدودی قابل درک است. برای مثال وقتی در تحریم‌ها هواپیمایی به دلیل نقص فنی و نبود قطعه‌ی تعویضی سقوط می‌کند، می‌توان تا حدودی درک کرد. هر چند مطمئنیم کارهایی می‌شد کرد و نشد، اما به هرحال می‌فهمیم. طالبی ادامه داد:

اما در حوزه‌ی آی تی، چیزی با عنوان کهنگی ابزار نداریم؛ سرورها و فیبرنوری وجود دارند. حتی خود ما تولید کننده بخشی از فیبرنوری هستیم و تجهیزات نیز از کشور چین وارد می‌شود، نه آمریکا. خود کشور آمریکا نیز  تجهیزات را از چین می‌گیرد. بنابراین بحث‌هایی که می‌شنویم، بیشتر بحث‌های انحرافی است. یعنی عده‌ای از افراد با افکار انحرافی که قصد محدود کردن جامعه را دارند، به دروغ مشکلات فنی را به عنوان دلیل معرفی می‌کنند. در حالی که چنین چیزی نیست. هم روترها و هم تجهیزات هم فیبر نوری و سخت‌افزارهای مورد نیاز یا در داخل کشور تولید می‌گردد و یا در چین، که ما مشکلی با کشور چین نداریم و می‌توان این تجهیزات را به راحتی تهیه کرد.»

عادل طالبی در ادامه افزود: اصلا در صورت قبول وجود مشکل، چطور آقای جهرمی در اوج فشارها و تحریم‌های دولت ترامپ و افزایش مصرف شدید و یکباره‌ی کرونا به راحتی توانستند این مساله را اداره کنند؟ اما در حال حاضر که دوران پاندمی پایان یافته است و مصرف اینترنت کاهش داشته است، ما شاهد اختلالات هستیم. پس مشخصا این عزیزان اختلالات را عامدانه شروع کرده‌اند؛ زیرا که این اتفاقات در ارتباط بین‌الملل مشهود است و در ارتباطات داخلی ما مشکلی نداریم. در نتیجه اختلالات هدفمند و این اجرای محدود‌سازی اینترنت در راستای منافع گروه‌های مشخصی است.

تضعیف مجلس در قانون‌گذاری، راهکاری برای پیشبرد اهداف

چندی پیش، آقای نوری قزلجه؛ نماینده مجلس در گفتگویی با رسانه ها اذعان داشتند که مصوبات اخیر شورای عالی فضای مجازی، قدرت مجلس را نیز زیر سوال برده است. در پایان گفتگو آقای طالبی در پاسخ به این سوال که آیا این دوگانگی در قانونگذاری ممکن است به ضرر مردم تمام شود؟ گفت: «این دوگانگی را همه‌ی ما احساس می‌کنیم اما باید دید که این مشکل چرا به وجود آمده است؟ در واقع مشکل کجا بود؟ این شوراهای عالی فضای مجازی و رقابت از کجا آمدند؟ از کندی و تعلل مجلس در قانون‌گذاری. ما می‌بینیم که متاسفانه گاهی تصویب یک قانون ممکن است 2 الی 3 سال طول بکشد». وی افزود:

«گاهی می‌بینیم که نمایندگان ما در کمیسیون‌های مجلس متاسفانه متخصص حوزه‌ی خود نیستند و در کمیسیون‌های نامرتبط با دانش خود فعالیت می‌کنند. برای مثال نماینده کمیسیون کشاورزی، کمیسیون صنایع و معادن و کمیسیون فرهنگ. زیرا که شورای نگهبان فیلترهایی دارد و متخصصین اغلب نمی‌توانند وارد مجلس شوند. در نتیجه افرادی تاییدیه‌ی ورود می‌گیرند دیگری نماینده می‌شوند و رای میاورند که چندان تخصصی در حوزه‌ی خود ندارند. این کندی و عدم تخصص نمایندگان سبب می‌شد که یا قوانین تصویب نشوند و یا اگر تصویب می‌شدند ابتر و بیهوده و حاوی تعداد زیادی ماده و تیصره بودند. متاسفانه گاهی که شرح جلسات مجلس را از صداوسیما که گوش می‌کنیم می‌بینیم که چگونه در مورد مسائل بحث می‌شود». طالبی معتقد است:

لذا با توجه به این مشکلات مجلس، تصمیم گرفته شد که شوراهایی تشکیل شوند که بتوانند با سرعت و چابکی مشکلات را در حوزه‌ی قانون حل کند. بنابراین طبیعی است که دوگانگی ایجاد می‌شود، طبیعی است که از قدرت مجلس در قانون‌گذاری کاسته شود. اما به نظر من چاره‌ی دیگری نبود. من نمی‌گویم که راهکار خوبی است اما با توجه به شرایط فعلی به نظر می‌رسد این راهکار می‌تواند کارها را پیش ببرد.

بیشتر بخوانید:

نظر شما درمورد تصمیمات مرجع تصمیم‌گیری درباره طرح صیانت چیست؟ دیدگاه خود را در بخش کامنت‌ها با مجله خبری آی تی و دیجیتال به اشتراک بگذارید و اخبار تکنولوژی را با ما دنبال کنید.